Đồng bộ giải pháp trong bối cảnh mới

Năm 2026 ghi dấu là thời điểm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, diễn ra Đại hội lần thứ XIV của Đảng và là năm khởi đầu triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030. Đứng trước vận hội mới của dân tộc, ngành Hải quan xác định trọng tâm hành động là xây dựng nền hành chính tinh, gọn, mạnh, lấy chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo làm động lực chính.

Trên tinh thần đó, Chỉ thị số 3366/CT-CHQ ngày 16/1/2026 về thực hiện đồng bộ, quyết liệt các giải pháp tạo thuận lợi thương mại, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, chống thất thu trong triển khai nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước năm 2026, Cục Hải quan đã xác lập lộ trình xuyên suốt nhằm thực hiện quyết liệt các giải pháp tạo thuận lợi thương mại song hành với nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, kiên quyết chống thất thu ngân sách trong bối cảnh các hành vi gian lận ngày càng tinh vi và tình hình địa chính trị toàn cầu còn nhiều biến động.

Ngành Hải quan tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp hiện đại hóa, siết chặt kỷ cương nghiệp vụ. Ảnh: H.Nụ

Để hiện thực hóa nhiệm vụ thu ngân sách năm 2026 đạt 451 nghìn tỷ đồng, tăng 9,7% so với dự toán năm 2025, ngành Hải quan tập trung nguồn lực cao nhất vào việc cải cách thủ tục hành chính và hiện đại hóa hải quan.

Đồng thời, tập trung nguồn lực cho việc sửa đổi, bổ sung hệ thống văn bản quy phạm pháp luật không chỉ nhằm phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy mới mà còn hướng tới mục tiêu rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí cho doanh nghiệp và đảm bảo tính minh bạch theo các cam kết quốc tế.

Trọng tâm của quá trình này là xây dựng hệ thống công nghệ thông tin thực hiện Hải quan số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn để triển khai mô hình thông quan tập trung. Đồng thời, việc kết nối chia sẻ dữ liệu với các bộ, ngành, ngân hàng và tích hợp 100% thủ tục hành chính với Cổng dịch vụ công Quốc gia được xác định là nhiệm vụ nền tảng để nâng cao hiệu quả quản lý thu trong tình hình mới.

Đi đôi với tạo thuận lợi, công tác quản lý thu và chống thất thu được triển khai sâu rộng thông qua việc rà soát chặt chẽ nguồn thu theo từng địa bàn, loại hình và nhóm mặt hàng.

Cơ quan Hải quan thực hiện kiểm soát nghiêm ngặt các khâu từ trị giá hải quan, mã số HS đến xuất xứ và chính sách thuế, tránh để xảy ra gian lận dẫn đến thất thoát ngân sách.

Hoạt động phân tích rủi ro được đẩy mạnh nhằm xác định chính xác nhóm doanh nghiệp và mặt hàng rủi ro cao để đưa vào kế hoạch kiểm tra, giám sát trọng điểm. Đặc biệt, công tác kiểm tra sau thông quan tại trụ sở doanh nghiệp sẽ tập trung vào các trường hợp có dấu hiệu nghi vấn về khai báo trị giá, chuyển giá và lợi dụng ưu đãi thuế quan.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng công an, biên phòng, cảnh sát biển trong đấu tranh chống buôn lậu và gian lận thương mại sẽ tạo thành mạng lưới kiểm soát đa tầng, kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật hải quan.

Siết chặt kỷ cương công vụ và chống thất thu

Để nâng cao hiệu quả thực thi, mô hình quản lý rủi ro và chương trình khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật được đẩy mạnh nhằm cải thiện năng lực cạnh tranh quốc gia. Việc phân cấp áp dụng tiêu chí phân luồng được triển khai xuống tận các chi cục khu vực, đảm bảo việc kiểm tra hàng hóa đúng trọng tâm, trọng điểm.

Đối với các mặt hàng nhạy cảm như dầu thô, xăng dầu hay hàng hóa vận chuyển chịu sự giám sát hải quan, ngành ưu tiên sử dụng seal định vị điện tử và trạm kiểm định di động Mobilab để kiểm soát chặt chẽ, ngăn chặn tình trạng tráo hàng, rút ruột trong quá trình vận chuyển. Đồng thời, công tác giám sát hàng hóa gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh được tăng cường nhằm phát hiện các hành vi chia nhỏ vận đơn để hưởng ưu đãi thuế trái quy định.

Yếu tố then chốt để thực hiện thắng lợi các mục tiêu trên chính là việc nâng cao trách nhiệm người đứng đầu và kỷ cương công vụ. Người đứng đầu các đơn vị phải trực tiếp phụ trách và chịu trách nhiệm cao nhất về kết quả thu ngân sách tại địa bàn mình quản lý. Công tác kiểm tra nội bộ, kiểm tra chuyên đề và giám sát qua hệ thống camera công vụ được thực hiện thường xuyên nhằm chấn chỉnh kịp thời các hành vi nhũng nhiễu, tiêu cực, xây dựng đội ngũ cán bộ hải quan liêm chính, chuyên nghiệp. Kết quả thực hiện các nhiệm vụ này không chỉ là thước đo năng lực mà còn là căn cứ quan trọng nhất để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ và bình xét thi đua khen thưởng cuối năm.

Hướng tới mục tiêu hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách năm 2026 tăng tối thiểu 10% so với thực hiện năm 2025 tại các địa bàn, toàn ngành Hải quan tiếp tục duy trì nhịp độ đối thoại, tháo gỡ khó khăn cho cộng đồng doanh nghiệp. Việc đảm bảo hệ thống công nghệ thông tin hoạt động ổn định và cung cấp số liệu kịp thời sẽ hỗ trợ đắc lực cho công tác điều hành ngân sách của Lãnh đạo các cấp. Với sự nỗ lực, sáng tạo và quyết tâm chính trị cao nhất, ngành Hải quan cam kết thực hiện đồng bộ các giải pháp tại Chỉ thị 3366/CT-CHQ, đóng góp tích cực vào sự ổn định tài chính quốc gia và thúc đẩy nền kinh tế phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới của đất nước.