Công chức Hải quan cửa khẩu cảng Cái Mép giám sát tàu hàng xuất xuất. Ảnh: T.H

Số hóa trong công tác quản lý

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, ngành Hải quan đứng trước yêu cầu hiện đại hóa mạnh mẽ, ứng dụng công nghệ nhằm tạo thuận lợi thương mại, đảm bảo công tác quản lý. Nắm bắt xu thế đó, Hải quan cửa khẩu cảng Cái Mép xác định chuyển đổi số là giải pháp trọng tâm để nâng cao hiệu quả quản lý nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Ông Nguyễn Thế Khanh - Đội trưởng Hải quan cửa khẩu cảng Cái Mép cho biết, đơn vị đã áp dụng công nghệ thông tin vào tất cả các khâu nghiệp vụ, từ quản lý nội bộ đến xử lý hồ sơ, hướng tới mục tiêu xây dựng Hải quan số. Các hệ thống như: thông quan tự động VNACCS/VCIS, dịch vụ công trực tuyến, cơ chế một cửa quốc gia và một cửa ASEAN được duy trì và mở rộng, tạo điều kiện để doanh nghiệp khai báo, nộp hồ sơ và nhận phản hồi thông qua hệ thống điện tử.

Đặc biệt, mới đây, nhằm thực hiện việc phân công kiểm tra hồ sơ tự động trên hệ thống VNACCS/VCIS, Hải quan cửa khẩu cảng Cái Mép đã triển khai đồng bộ đến tất cả các cán bộ công chức; đồng thời triển khai bổ sung mã phân công tự động để phân luồng tờ khai nhằm tối ưu hóa công tác xử lý tờ khai… nhận được sự đồng thuận cao của cộng đồng doanh nghiệp.

Trao đối với phóng viên, ông Hồ Diên Vượng, Phó Tổng giám đốc Chi nhánh kinh doanh LNG – Tổng Công ty Khí Việt Nam cho biết, doanh nghiệp thường xuyên nhập khẩu, phân phối và kinh doanh các sản phẩm khí. Trong quá trình làm thủ tục với mặt hàng đặc thù này, doanh nghiệp luôn nhận được sự hỗ trợ của Hải quan cửa khẩu cảng Cái Mép trong mọi tình huống, không kể giờ giấc. “Việc nhập khẩu hàng thường phát sinh nhiều tình huống từ phía đối tác nước ngoài. Tuy nhiên, chúng tôi đều được cơ quan Hải quan hướng dẫn, tạo điều kiện thuận lợi, đảm bảo cho tàu hàng cập cảng, thông quan nhanh chóng, doanh nghiệp giao hàng kịp thời cho khách hàng”, ông Vượng nhận xét.

Còn ông Nguyễn Văn Hùng, đại diện Công ty TNHH Glouglou Wines Distribution đánh giá, thủ tục hải quan hiện nay hầu hết được thực hiện trên môi trường điện tử, rất thuận lợi. Tuy nhiên, doanh nghiệp chuyên nhập khẩu mặt hàng tiêu dùng, nên một số lô hàng phải thực hiện tham vấn giá nhưng doanh nghiệp đều nhận được sự hướng dẫn kịp thời của cơ quan Hải quan để thực hiện theo đúng quy định.

Công chức Hải quan hướng dẫn thủ tục cho doanh nghiệp. Ảnh: T.H

Không chỉ vậy, đối với các thủ tục hành chính được Cục Hải quan ứng dụng môi trường mạng, Hải quan cửa khẩu cảng Cái Mép đã tuyên truyền, hướng dẫn các doanh nghiệp thực hiện 100% hồ sơ khai báo thực hiện qua môi trường mạng.

Năm 2025, đơn vị đã giải quyết hơn 2.000 hồ sơ trên hệ thống Dịch vụ công trực tuyến HQ36a. Tại đơn vị giải quyết thủ tục tổng số 47.752 tờ khai hải quan trên hệ thống VNACCS/VICIS, trên tổng số 1.435 doanh nghiệp đến làm thủ tục tại đơn vị. Đồng thời, áp dụng chuyển đổi số trong tất cả các khâu nghiệp vụ. Kết quả: 100% tờ khai và các loại hồ sơ hải quan đều được xử lý qua môi trường mạng.

Đảm bảo thông suốt hoạt động XNK

Trong năm 2025, Hải quan cửa khẩu cảng Cái Mép đã triển khai hiệu quả các nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, đảm bảo dòng chảy thương mại trong quá trình tái cơ cấu. Đơn vị đã đặt ưu tiên hàng đầu là đảm bảo hoạt động XNK của doanh nghiệp không bị ách tắc do thay đổi về tổ chức.

Đơn vị đã chủ động hướng dẫn, tháo gỡ kịp thời các vướng mắc phát sinh cho doanh nghiệp thông qua các kênh đối thoại trực tiếp và trực tuyến; lãnh đạo đơn vị bám sát địa bàn để chỉ đạo xử lý ngay các tình huống phát sinh.

Tính đến ngày 15/12, Hải quan cửa khẩu cảng Cái Mép đã làm thủ tục thông quan cho gần 48.000 tờ khai XNK hàng hóa, đạt kim ngạch gần 7,4 tỷ USD, tăng 22% so với cùng kỳ 2024; trong đó, xuất siêu 3,39 tỷ USD.

Với việc đảm bảo dòng chảy hàng hóa thông suốt, nhằm nuôi dưỡng nguồn thu ngân sách nhà nước (NSNN), năm 2025, Hải quan cửa khẩu cảng Cái Mép được giao chỉ tiêu thu NSNN 8.500 tỷ đồng. Sau khi sáp nhập, đơn vị được Chi cục Hải quan khu vực II giao chỉ tiêu thu 8.800 tỷ đồng.

Xác định công tác thu NSNN là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, đơn vị đã triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp tạo thuận lợi thương mại, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, chống thất thu. Đồng thời, xây dựng kế hoạch và triển khai tiếp xúc doanh nghiệp để nắm bắt tình hình hoạt động chủ động nắm nguồn thu; kịp thời giải đáp tháo gỡ các khó khăn vướng mắc cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, do một số nguyên nhân khách quan đã ảnh hường đến kết quả thu NSNN của đơn vị. Trong đó, kể từ ngày 01/04/2025 Nghị định số 73/2025 của Chính phủ có hiệu lực, thuế suất nhập khẩu một số mặt hàng nhập khẩu giảm, như: khí LPG thuế suất thuế nhập khẩu giảm từ 5% xuống còn 2%, làm giảm số thuế khoảng 130 tỷ đồng; các mặt hàng nông sản như bắp hạt, khô dầu đậu tương giảm từ 2% về 0% khiến số thuế nhập khẩu của các mặt hàng này giảm khoảng 63 tỷ đồng…

Bên cạnh đó, từ ngày 01/7/2025, Nghị định số 174/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ có hiệu lực trong đó có một số mặt hàng nhập khẩu chính tại đơn vị, khiến số thu giảm khoảng 287 tỷ đồng.

Như vậy, tổng số thuế đã giảm từ một số mặt hàng chính do ảnh hưởng chính sách khoảng 487 tỷ đồng tính đến 31/10/2025, dự kiến hết năm 2025 giảm thuế của một số mặt hàng này khoảng 600 tỷ đồng.

Với việc triển khai đồng bộ các giải pháp, tính đến ngày 20/12, đơn vị đã thu nộp NSNN đạt 8.235 tỷ, đạt gần 94% so với chỉ tiêu giao 8800 tỷ đồng. Lãnh đạo đơn vị cho biết, sẽ nỗ lực phấn đấu để đạt được kết quả thu cao nhất.

Song song với công tác tạo thuận lợi thương mại, đơn vị đặc biệt chú trọng công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại. Với đặc thù đóng trên địa bàn cảng biển quốc tế, quản lý hệ thống 6 cảng container thuộc cảng biển đặc biệt theo phê duyệt tại Quyết định số 1579/QĐ-TTg ngày 22/09/2021 của Thủ tướng Chính phủ và hệ thống các cảng thương mại hàng xá, hàng lỏng, hàng rời và khu trung chuyển Gò Gia, Hải quan cửa khẩu cảng Cái Mép thường xuyên tổ chức công tác tuần tra, kiểm soát nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý các đối tượng buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới và hàng vi phạm trong địa bàn quản lý.

Trong năm 2025, đơn vị đã phát hiện và lập biên bản 118 vụ vi phạm pháp luật về hải quan, trị giá hàng vi phạm trên 91 tỷ đồng, vừa góp phần chống thất thu NSNN, vừa tạo môi trường kinh doanh lành mạnh cho cộng đồng doanh nghiệp.