Ngành Hải quan nỗ lực cải cách thủ tục hành chính tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp. Ảnh: T.Bình.

Hoàn thành 100% chỉ tiêu cải cách trong lĩnh vực hải quan

Thời gian qua, Bộ Tài chính đã triển khai đồng bộ các giải pháp hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính và hiện đại hóa hải quan theo hướng lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, qua đó tạo thuận lợi thương mại, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Một trong các kết quả công tác nổi bật là tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số trong lĩnh vực hải quan.

Thực hiện các nghị quyết của Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, Bộ Tài chính đã tham mưu đưa các phương án cải cách vào 4 nghị quyết của Chính phủ, trong đó cắt giảm 14 điều kiện kinh doanh và bãi bỏ 2 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện thuộc lĩnh vực hải quan.

Đồng thời, triển khai tái cấu trúc thủ tục hành chính trên cơ sở tái sử dụng dữ liệu, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm đối với nhiều loại hình kinh doanh, qua đó giảm đáng kể thời gian và chi phí thực hiện thủ tục cho doanh nghiệp.

Đặc biệt, Bộ Tài chính đã hoàn thành 100% chỉ tiêu cải cách đối với 16 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện trong lĩnh vực hải quan, cắt giảm, đơn giản hóa đối với 35/39 thủ tục hành chính trong kế hoạch và thực thi thêm 13 thủ tục hành chính, đạt và vượt kế hoạch (đạt 123,1% kế hoạch).

Về điều kiện kinh doanh, đã điều chỉnh phương án cắt giảm 16 điều kiện kinh doanh để đưa vào nghị quyết của Chính phủ, đạt tỷ lệ 100% chỉ tiêu.

Cụ thể, 35 thủ tục hành chính đã hoàn thành thực thi, trong đó bãi bỏ 17 thủ tục và đơn giản hóa 18 thủ tục, góp phần cắt giảm chi phí tuân thủ và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Trụ sở Đội Thông quan (Chi cục Hải quan khu vực III) - đơn vị thực hiện thí điểm mô hình thông quan tập trung từ ngày 1/6/2026. Ảnh: T.Bình.

Thông quan tập trung giúp giảm thời gian thông quan

Song song đó, Cục Hải quan tiếp tục đổi mới phương thức quản lý và số hóa hồ sơ, chứng từ hải quan.

Cục Hải quan đã triển khai thí điểm mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III từ ngày 1/6/2026 và từng bước chuẩn hóa tổ chức bộ máy theo mô hình quản lý tập trung.

Qua thời gian triển khai thí điểm, mô hình thông quan tập trung bước đầu cho thấy nhiều kết quả tích cực, được cộng đồng doanh nghiệp đánh giá cao.

Việc triển khai hệ thống số hóa chứng từ trong việc thực hiện khai hải quan, theo đó cho phép người khai hải quan được khai, nộp hồ sơ hải quan dưới dạng chỉ tiêu thông tin (với các công cụ trí tuệ nhân tạo hỗ trợ chuyển đổi thông tin) để giải quyết thủ tục hải quan, giảm sai sót trong việc nhập lại dữ liệu, giảm chi phí in ấn chứng từ giấy, hạn chế các sai sót trong quá trình giải quyết thủ tục hải quan.

Việc triển khai số hóa chứng từ cùng với mô hình thông quan tập trung giúp người khai hải quan được thực hiện thủ tục hành chính phi giấy tờ, không phải tiếp xúc trực tiếp với công chức hải quan, góp phần hạn chế tiêu cực, phiền hà, sách nhiễu.

Mô hình thông quan tập trung và hệ thống số hóa chứng từ giúp cơ quan Hải quan rút ngắn được thời gian kiểm tra hồ sơ, nâng cao tính chính xác trong việc đối chiếu xác định sự phù hợp giữa thông tin khai báo và các thông tin trên các chứng từ thuộc bộ hồ sơ hải quan giúp rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa.

Dữ liệu khai báo được điện tử hóa, quản lý tập trung sẽ tạo điều kiện để cơ quan Hải quan áp dụng các công nghệ hiện đại hỗ trợ công chức hải quan trong việc kiểm tra, đối chiếu thông tin giữa khai báo của doanh nghiệp với thông tin số hóa của các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan.

Qua đó, nâng cao chất lượng quản lý rủi ro, hỗ trợ phân tích đánh giá để phát hiện, cảnh báo sớm các dấu hiệu vi phạm trong quá trình kiểm tra hồ sơ, kiểm tra thực tế, tập trung nguồn lực kiểm tra đúng đối tượng, đúng trọng điểm, qua đó nâng cao năng lực quản lý và giúp giảm áp lực cho các đơn vị hải quan, vừa tạo thuận lợi thương mại vừa nâng cao hiệu quả phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại.

Để tiếp tục cải cách, tạo thuận lợi hơn nữa cho người dân, doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả quản lý, Bộ Tài chính, Cục Hải quan đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa công tác quản lý hải quan, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Tiếp tục hoàn thiện hệ sinh thái dịch vụ số, mở rộng cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, triển khai hiệu quả mô hình thông quan tập trung và các nền tảng số phục vụ thực hiện thủ tục hành chính…